Definicje i metody obliczeń

W celu wyczerpującego przedstawienia analizowanych zagadnień, użyto pojęć określających: wartości bezwzględne, wskaźniki struktury, surowe wskaźniki zachorowalności (umieralności), standaryzowane wskaźniki zachorowalności (umieralności), ryzyko skumulowane zachorowania (zgonu) oraz przeżycie względne.

 

Wskaźniki struktury określają udział wyodrębnionej według pewnego kryterium grupy w odpowiednio zdefiniowanej populacji.

 

Surowy wskaźnik zachorowalności/umieralności określa liczbę zachorowań/zgonów przypadających na 100 000 osób w danej populacji i jest obliczany według wzoru:

SS = frac {k}{p} times 100000

gdzie:

k – liczba zachorowań/zgonów w badanej populacji,
p – liczba ludności w badanej populacji.

Standaryzowany wskaźnik zachorowalności/umieralności – standaryzowany metodą bezpośrednią względem wieku, określa liczbę zachorowań/zgonów przypadających na 100 000 osób w danej populacji, gdyby struktura wiekowa obserwowanej populacji była zgodna ze strukturą populacji przyjętej jako standard. W tym opracowaniu taką rolę pełni standardowa populacja świata. Wskaźnik jest obliczany według wzoru:

SR = { sum_(i=1)^N k_i/p_i xx w_i }/ {sum_(i=1)^N w_i }

gdzie:

N – liczba 5-cio letnich grup wiekowych (dla populacji młodych – 7, dla wieku średniego – 6 , dla populacji starszych – 5),
ki – liczba zachorowań/zgonów w i-tej grupie wiekowej badanej populacji,
pi – liczebność populacji w i-tej grupie wiekowej,
wi – waga przypisana i-tej grupie wieku wynikająca z rozkładu populacji standardowej świata.

 

Surowy średnioroczny wskaźnik zachorowalności/umieralności obliczany jest według wzoru:

SS~ = { sum_(j=1)^n k_j}/ {sum_(i=j)^n p_j } xx 100000

gdzie:

n – liczba lat w analizowanym okresie,
kj – liczba zachorowań/zgonów w badanej populacji j-tym roku,
pj – liczba ludności w badanej populacji w j-tym roku.

 

Standaryzowany średnioroczny wskaźnik zachorowalności/umieralności jest obliczany według wzoru:

SR~ = {sum_(i=1)^N { sum_(j=1)^N k_{ij} } /{ sum_(j=1)^N p_{ij} } xx w_i }/ {sum_(j=1)^N w_i}

gdzie:

n – liczba lat w analizowanym okresie,
N – liczba 5-cio letnich grup wiekowych (dla populacji młodych – 7, dla wieku średniego – 6 , dla populacji starszych – 5),
kij – zachorowań/zgonów w i-tej grupie wiekowej badanej populacji w j-tym roku,
pij – liczebność populacji w i-tej grupie wiekowej w j-tym roku,
wi – waga przypisana i-tej grupie wieku wynikająca z rozkładu populacji standardowej świata.

 

Ryzyko skumulowane – wyraża prawdopodobieństwo zachorowania/zgonu na dany nowotwór w określonym przedziale wiekowym, jeżeli nie nastąpi wcześniej zgon z powodu innej przyczyny. W tym opracowania ustalonym jest przedział 0 – 74 lat. Ryzyko skumulowane obliczane jest według wzoru:

CR = 100 xx [ 1 - exp(-{sum_(i=1)^M k_i t_i/p_i}/100 ) ]

gdzie:

M – liczba 5-cio letnich grup wiekowych - 15,
ki – liczba zachorowań/zgonów w i-tej grupie wiekowej badanej populacji,
pi – liczebność populacji w i-tej grupie wiekowej,
ti – liczba roczników urodzeniowych w i-tej grupie wiekowej.

 

Przeżycie względne – określa w procentach prawdopodobieństwo przeżycia danego okresu czasu przy założeniu, że choroba nowotworowa byłaby jedyną przyczyną zgonu i jest obliczane według wzoru:

RP_t = P_t/ { EP_t }

gdzie:

Pt – oznacza obserwowane przeżycie czasu t,
EPt – oznacza oczekiwane przeżycie czasu t.